اصفهان بیدار

پایگاه جهانی مسجد جامع اصفهان افتتاح شد

کدخبر: 50226
اردیبهشت ۳۱, ۱۳۹۴ در ساعت ۲:۱۶ ب.ظ

به گزارش اصفهان بیدار به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی استان اصفهان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، هدف از ایجاد این پایگاه ها را مراقبت و پایش بناهائی که به ثبت جهانی رسیده است، عنوان کرد.

محمد حسن طالبیان افزود: مسجد جامع اصفهان با قدمتی بیش از ۱۲۰۰ سال، اولین مسجد جهان اسلام است که با برخورداری از ویژگیهای منحصر به فرد تاریخی و دینی نامزد ثبت جهانی شد.

وی اظهار کرد: لذا شورای ثبت جهانی و سازمان یونسکو همواره بر کارکرد بناها و نحوه مرمت و نگهداری بناهائی که به ثبت جهانی رسیده اند نظارت خواهد کرد.

معاون میراث فرهنگی کشور افزود: با این وصف ایجاد این پایگاه ها گام مهمی است تا در این راستا در حفظ و نگهداری این یادمانهای بزرگ دینی و تاریخی بکوشیم .

افتتاح این پایگاه همزمان با هفته میراث فرهنگی و در قالب نشست کارگروه میراث فرهنگی کشور با حضور مدیران کل ۱۷ استان عضو کارگروه در اصفهان انجام شد.

طالبیان در نشست این کارگروه، یکی از مهم ترین دغدغه ها درحوزه میراث فرهنگی درکنار مرمت صحیح و علمی بناها را توجه به معرفی درست مرمت به صاحبنظران از یکسو و آحاد مردم دوستدار میراث فرهنگی از سوی دیگر برشمرد.

وی افزود: اگر چه کارگاه های متعدد مرمت آثار تاریخی در سراسر کشور از جمله اصفهان برپا می شود لیکن در زمینه اطلاع رسانی به عموم ملت ایران باید قوی تر عمل کنیم.

معاون میراث فرهنگی کشور در ادامه سخنانش به پایگاه های حفاظت از میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: پایگاه های حفاظت از میراث فرهنگی نقش مهمی در حفاظت از آثار ایفا می کنند و امسال یکی از اولویتهای سازمان میراث فرهنگی ارتقا سطح پایگاه های حفاظت از آثار تاریخی در سراسر کشور است.

طالبیان افزود: موزه های سازمان از نظر ارائه خدمات به گردشگران و معرفی آثار خود از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند و لذا باید تلاش کنیم تا از طرق مختلف وضعیت موزه های کشور را بهتر از گذشته کنیم.

وی تاکید کرد: باید همگی در سازمان میراث فرهنگی تلاش کنیم تا با تعریف رویدادهای فرهنگی متنوع و مختلف، کار کردهای موزه ها را ارتقا بخشیم.

طالبیان تاکید کرد: امسال با تکیه بر خرد جمعی فرهیختگان کشور انجمنهای میراث فرهنگی در سراسر کشور مجددا احیا خواهد شد.

کارگروه صنایع دستی و میراث فرهنگی کشور دارای ۱۷ عضو است که مدیران ارشد میراث فرهنگی استانهایی همچون اصفهان ، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، گلستان، گیلان، کرمانشاه، قزوین، زنجان، اردبیل، لرستان و ایلام عضو آن هستند.

ˈمسجد جامعˈ یا ˈمسجد جمعهˈ، قدیمی ترین بنای تاریخی اصفهان و یکی از پررمز و رازترین مساجد جهان اسلام است.

سیمای فعلی مسجد مربوط به اقدامات دوره سلجوقی است اما تعمیرات و الحاقات آن به دوران های بعد بویژه عصر صفویان مربوط می شود.

در کاوشهای باستان شناسی آثاری قبل از سلجوقی هم بدست آمده که به دوران آل بویه و قرن سوم هجری برمی گردد و بخشی از آثار نیز مربوط به قبل از اسلام است.

ورودی اصلی مسجد در سمت شرق واقع شده و در این بخش صفه های کوچک در سمت راست دالان ورودی وجود دارد که مربوط به دوره دیلمیان در قرن چهارم هجری قمری است.

در سمت چپ دالان ورودی، چهلستونی واقع است که مربوط به دوره آل مظفر در قرن هشتم هجری قمری است.

بیشترین تحولات معماری در این مسجد در قرن پنجم و ششم هجری قمری صورت گرفته است که از آن جمله می توان به بنای ایوان های دو طرف صحن و بنای گنبدهای ˈنظام الملکˈ و ˈتاج الملکˈ دو وزیر معروف عصر سلجوقی، اشاره کرد.

در ضلع شمالی مسجد ایوانی بزرگ قرار دارد که به ˈصفه درویشˈ مشهور است و در ضلع جنوبی صحن مسجد، ایوان ˈصاحب بن عبادˈ و در ضلع غربی صحن مسجد ایوان ˈاستاد ˈو در ضلع شرقی آن ایوان ˈشاگردˈ قرار گرفته است.

یکی از مهمترین بخشهای این مسجد ˈگنبد خواجه نظام الملکˈ است که از نظر عظمت و ظرافت معماری کم نظیر و کتیبه ای به خط کوفی در بخش فوقانی دور آن قرار گرفته است.

در بخش دیگری از مسجد جامع اصفهان، ˈگنبد تاج الملکˈ قرار دارد که اگر چه از نظر وسعت کوچکتر از بنای گنبد خواجه نظام الملک است اما از نظر تزئینات هنری در نوع خود منحصر به فرد است.

از دیگر بخشهای زیبای مسجد جامع می توان به مجموعه شبستانهای غربی اشاره کرد.

شاخص ترین اثر معماری این بخش ˈمحراب اولجاتیوˈ است که در دوره ایلخانان مغول و به دستور اولجاتیو و توسط وزیرش ˈمحمد ساوجیˈ و معمار بزرگ آن عصر ˈحیدر اصفهانیˈ بنا شده است.

در غرب ایوان غربی و مجموعه محراب اولجاتیو شبستان وسیعی وجود دارد که کمی پایین تر از سطح مجموعه محراب اولجاتیو بنا شده و متعلق به دوره سلطنت ˈبایسنقر تیموریˈ در سال ۸۵۱ هجری قمری است.

این شبستان به دلیل ساختار معماری منحصر به فردش به شبستان زمستانی معروف است و با توجه به بررسی به عمل آمده به نظر می رسد در دوران صفوی تغییراتی در ساختار معماری این شبستان داده شده است.

همچنین در دوران صفوی صفه ای به نام ˈحکیمˈ به مجموعه بناهای مسجد الحاق شده که کتیبه آن مربوط به سال ۹۹۶ هجری قمری می باشد.

این مسجد با گسترده ای در حدود ۲۲ هزار مترمربع، دایره المعارف متنوعی از معماری و هنرهای تزئینی است و حاصل کوشش هنرمندان و معماران ایرانی را از بیش از یکهزار سال قبل در خود جای داده است.