• کدخبر: 66437
  • تاریخ انتشار خبر: ۸:۴۶ ب.ظ - سه شنبه ۱۳۹۵/۰۴/۲۲
  • چاپ خبر
مديريت فضاي انتخابات؛ از وحدت شعاري تا دوقطبي عملي

اصفهان: سنت‌طلبان مظلوم – تحول‌خواهان ظالم!

نگرانی‌های زیادی در میان طیف گسترده اصول‌گرایان اصفهان درباره آینده وجود دارد و انتظار است تدبیر و اقدام شایسته‌ای برنامه‌ریزی و اجرا شود. اقدام آگاهانه یا ناآگاهانه بخشی از اصولگرایان به تشکیل «مجمعی ناتمام»، به تغییر فضای داخلی از «طیفی» به «دوقطبی» انجامید.

به گزارش اصفهان بیدار محمد آذرانی در ندای اصفهان نوشت، ضرورت «وحدت» اصولگرایان چیست و چرا باید یر کاندیداهای واحد «اجماع» کنند؟ پاسخ سنت‌طلبان اصولگرا مثلا برای همین انتخابات شورای اسلامی شهر آینده این است که؛ اگر قرار باشد سکان اجرایی شهر در دست یک گروه ۱۳ نفره قرار گیرد که در عین حال از اصولگرایان باشند و شرایط و قوت لازم را نیز برخوردار باشند مستلزم آن است که این آرای متشتت نیروهای مختلف را برای لیست واحد بسیج کنیم و در سبد اصول‌گرایانی بریزیم که اقبال و ظرفیت بیشتر در بین گروه‌ها و تشکل‌ها دارند و لازمه همه این اتفاق‌ها آن است که بقیه به نفع کاندیداهای واحد کنار بروند.

امروزه این اصل آنچنان بدیهی تصور می‌‌شود که در بین برخی از رای‌دهندگان اصولگرا، این توقع هست که صرفا اصول‌گرایان با وحدت، پیروزی خود را در انتخابات رقم می‌زنند. با این تفاسیر، اگر بخشی از اصول‌گرایان وحدت نکنند در معرض اتهام سهم‌خواهی و قدرت‌طلبی قرار خواهند گرفت.

همچنین در شرایطی، وحدت راهبرد اصلی در بیش‌تر دوره‌های پیشین انتخابات معرفی ‌می‌شد که نگرانی از دو قطبی اصولگرا – اصلاح‌طلب وجود داشت و لذا بزرگان جناح نیز توصیه می‌کردند که بر نامزدهای اصولگرایی به اجماع برسند و افرادی را از میان خود برگزینند که مورد توجه و عنایت بیشتری هستند. حتی تا بدانجا از اهمیت این وحدت سخن گفته‌اند که قداست یافته و وحدت اصولگرایان و نیروهای وفادار به انقلاب را موجب وحدت دینی – ملی بر‌شمرده‌اند.

این طیف متکثر

راهبرد وحدت اما پس از سال‌ها و در انتخابات سال گذشته مجلس، محک جدی خورد و آنچنان که نتایج در تهران و برخی شهرستان‌ها نشان داد همیشه هم تجمیع طیف گسترده اصول‌گرایان با آن تنوع سلایق‌ فراوان و چهره‌های مخالف هم، خوشایند عموم پایگاه‌های اجتماعی و طبقاتی نیست و حتما پیروزی آنان را به همراه ندارد.

نتایج انتخابات اخیر بر واقعیتی در جناح‌های سیاسی امروز کشور صحه گذاشت. دیگر تنها «دوقطبی» اصولگرا – اصلاح‌طلب مساله نیست و ‌ طیف متکثر درون جناحی، امر بدیهی‌تری محسوب می‌شود. البته دلایل و علل چنین طیف گسترده‌ای، خود مثنوی هفت من کاغذ می‌طلبد و در نوشتار مجزایی باید بررسی شود.

این در حالی بود که از طیف متکثر اصول‌گرایان خیلی پیش از این‌ها و در انتخابات‌ دوره‌های گذشته مجلس و شورای شهر اصفهان پرده‌برداری شده بود. گستردگی طیف ‌ در انتخابات‌ چهارم شورای شهر، حتی بگونه‌ای بود که هم نخبگان و تشکل‌های متعدد سیاسی و هم رای‌دهندگان و پایگاه‌های اجتماعی آنان، در پایان بر لیست‌های متفاوت اتفاق نظر نمودند و این تجربه نشان داد الزامات دیگری در کنار وحدت، باید از سوی جمیع احزاب و گروه‌های سیاسی لحاظ گردد.

تجربه آخرین انتخابات شورای شهر نشان داد همه آنان به «وحدت» نگاه یکسانی ندارند و لذا گزاف نباشد اگر ادعا کنیم اتمسفر اصول‌گرایی دیگر «یکدست» نیست و به «طیفی» سمت و سو گرفته است. چنین فضایی در اردوگاه اصول‌گرایان در حالی قوت گرفت که اصلاح‌‌طلبان نیز سال‌هاست با تعدد لیست و قطبی‌ شدگی در برابر اصول‌گرایان ظاهر می‌شوند. به عبارت روش‌تر، هر دو جناح، واقعیت طیف‌گونه‌ای را در اردوگاه‌های خود شاهد هستند و کمتر اجماع می‌کنند. با وجود این واقعیت‌های تفرقه‌گونه اما نباید از نظر دور داشت که؛ انتخابات شورای چهارم با پیروزی طیف اصول‌گرایان پایان یافت و ظاهرا عدم وحدت و اجماع در سرنوشت آن دوره، تاثیر چندانی نداشت.

جدول۱: نتایج انتخابات چهارمین دوره شورای اسلامی شهر اصفهان به تفکیک حامیان، ائتلاف یا گروه سیاسی اصولگرا

رتبه نام آرای دوره چهارم عملکرد در شورا ائتلاف حامی در انتخابات دوره چهارم
۱ عباس حاج رسولی‌ها ۹۰ هزار و ۱۹۷ رای هواداری از شهردار پیشین خادمان شهر
۳ کریم نصر اصفهانی ۶۱ هزار و ۱۶۲ رای هواداری از شهردار پیشین خادمان شهر
۴ رضا امینی ۴۸ هزار و ۱۷۹ رای هواداری از شهردار فعلی حماسه سیاسی و شهر اسلامی
۵ رسول جهانگیری ۴۷ هزار و ۹۱۷ رای هواداری از شهردار فعلی خادمان شهر
۶ محمدرضا فلاح ۴۶ هزار و ۸۴۹ رای هواداری از شهردار پیشین طرح انتخاب فرآیندمدار/ خادمان شهر/ سفیران خدمت
۹ سید کریم داوودی ۴۰ هزار و ۶۹۶ رای هواداری از شهردار پیشین طرح انتخاب فرآیندمدار/ خادمان شهر
۱۰ وحید فولادگر ۳۹ هزار و ۹۱۱ رای هواداری از شهردار پیشین خادمان شهر
۱۱ عدنان زادهوش ۳۸ هزار و ۵۱۳ رای هواداری از شهردار فعلی طرح انتخاب فرآیندمدار/ حماسه سیاسی و شهر اسلامی
۱۳ غلامحسین صادقیان رنانی ۳۴ هزار و ۹۹۳ رای هواداری از شهردار فعلی طرح انتخاب فرآیندمدار / حماسه سیاسی و شهر اسلامی/ سفیران خدمت
۱۴ عبدالرسول جان‌نثاری ۳۴ هزار و ۵۴۴ رای هواداری از شهردار فعلی طرح انتخاب فرآیندمدار /خادمان شهر/ سفیران خدمت
۱۶ نورالله صلواتی ۳۲ هزار و ۳۲۱ رای هواداری از شهردار پیشین طرح انتخاب فرآیندمدار / خادمان شهر
۱۷ ابوالفضل قربانی ۳۰ هزار و ۷۲۸ رای هواداری از شهردار پیشین طرح انتخاب فرآیندمدار/ خادمان شهر
۱۸ احمد شریعتی ۳۰هزار و ۷۱۷ رای هواداری از شهردار فعلی طرح انتخاب فرآیندمدار/ سفیران خدمت
۱۹ اصغر آذربایجانی ۲۹ هزار و ۳۶۱ رای هواداری از شهردار فعلی خادمان شهر
۲۱ غلامرضا شیران ۲۸ هزار و ۸۳۶ رای هواداری از شهردار فعلی حماسه سیاسی و شهر اسلامی

وحدت یا اجماع

همچنان که تجربه انتخابات مجلس اصفهان نشان داد، در یک طیف متکثر، اصل «اجماع بر کاندیداهای مشترک» می‌تواند منطقی‌تر از «وحدت در لیست واحد» باشد. شاید از دلایل اهمیت تکرار چنین اجماعی در انتخابات آینده شورای شهر نیز؛ کاهش تعداد منتخبان به ۱۳ نفر باشد. چنین محدودیت‌ها و حساسیت‌هایی، اجماع بر نام افراد «شناخته شده» با «حسن شهرت‌» را ضرورت می‌بخشد.

این یک اصل پذیرفته شده‌ای است که در هر انتخاباتی باید ابتدا افراد «شناخته شده» باشند تا سپس بر اساس «حسن شهرت‌شان» مورد اقبال افکار عمومی قرار گیرند. در جایی که برخی برآوردها، تغییر محسوسی در میزان شناخت و آشنایی اصفهانی‌ها با اعضای شورای شهر فعلی نسیت به سه سال پیش نشان نمی‌دهد و همچنان ترتیب و رتبه «شناخته شده بودن» آنان با نتایج انتخابات گذشته چندان تفاوتی ندارد نگرانی‌های جدی در رای‌آوری همه اعضای فعلی شورا هست. چه برسد به افراد گمنام جدیدی که عموما چهره‌های ناشناخته‌ای حتی در میان نخبگان، رای‌دهندگان سنتی و دیگر پایگاه‌های اجتماعی اصول‌گرایان هستند. البته نباید فرصت‌ها و فعالیت‌های رسانه‌ای و چهره‌ به چهره اعضای فعلی شورا را نسبت به رقبای تازه کار آنان در یک سال آینده، از نظر دور داشت چرا که در مجموع آنان را – به شرط حسن شهرت- نسبت به افراد جدید از اقبال بیشتری برخوردار خواهد کرد.

حال در جایی که رقابت‌های انتخاباتی سال آینده واجد حساسیت‌هایی شبیه سه سال پیش است و حتی عملکرد دولت و طیف اصلاح‌طلبان، آنان را در موضع ضعیف‌تری قرار داده است، اجماع طیف گسترده اصول‌گرایان بر یک لیست واحد مطالبه جدی است بدون آنکه کسی یا گروهی حذف و نادیده گرفته شود تا نتیجه‌ای بجز چنددستگی سه ساله شواری چهارم حاصل شود.

علاوه بر آنچه بیان شد نگارنده «اجماع بر کاندیداهای مشترک» را بر «وحدت در لیست واحد» اولویت می‌دهد بیشتر به خاطر شتاب گرفتن اتفاقاتی که هر چه به انتخابات نزدیک‌تر می‌شویم موجب شگفتی همگان می‌شوند.

دوقطبی شتاب‌زده

بر اساس آنچه که تاکنون بیان شد نگرانی‌های زیادی در میان طیف گسترده اصول‌گرایان درباره آینده وجود دارد و انتظار است تدبیر و اقدام شایسته‌ای از هم‌اکنون برنامه‌ریزی و اجرا شود. با این وجود، اقدام آگاهانه یا ناآگاهانه بخشی از اصولگرایان به تشکیل «مجمعی ناتمام» اما، به تغییر فضای داخلی از «طیفی» به «دوقطبی» انجامید. به عبارت دقیق‌تر، حاصل گزینش زودهنگامی که برای تشکیل مجمع انجام گرفت گروه‌ها و تشکل‌های تحول‌خواه را در مقابل سنت‌طلبان تعریف می‌کند.

چنین چینش و ترکیبی به عنوان شورای مرکزی مجمع اصول‌گرایان؛ قطبی شامل احزاب و گروه‌های سیاسی قدیمی‌تر سنت‌طلب، هواداران جوان آنها و برخی چهره‌های ذی‌نفوذ است و در برابر آن قطب دیگری شامل کسانی است که در ظاهر مخالفان وحدت معرفی می‌شوند اما در واقع شامل دیگر گروه‌ها و تشکل‌های اصول‌گرایی است که خواستار پایان روش‌های حذفی به بهانه «وحدت» هستند. برخی گمانه‌زنی‌ها این آرایش اصولگرایان سنت‌طلب را تلاش‌ برای مدیریت تمام و کمال فضای انتخاباتی به‌رغم شعار و دعوت به وحدت می‌دانند. بدون‌شک همه بخش‌های طیف، در زمینه‌سازی برای این دوقطبی نافرجام سهیم هستند ولی اقدام معنادار سنت‌طلب‌ها در تشکیل مجمعی زودهنگام، سهم آنان را در دوفطبی‌سازی فضا و رسمیت آن فزونی داد.

شاید برای خوانندگان این پرسش پدید آید که این دوقطبی‌سازی به چه کار می‌آید، کارکرد آن چیست و چه نفع یا زیانی دارد؟ بعد از این خواهید دید چگونه می‌توان دوقطبی مذکور را در قالب تقابل «فرشته – شیطان» تصویر‌سازی کرد و یا به تعبیر دیگری؛ «سنت‌طلبان مظلوم – تحول‌خواهان ظالم» را معناسازی کرد.

جدول۲: ترکیب ناتمام مجمع اصولگرایان

۱ احمدی از فرماندهان سابق دفاع مقدس، معاون فرهنگی سابق یک نهاد انقلابی
۲ باطنی از آزادگان دفاع مقدس، قائم مقام مرکز مدیریت حوزه علمیه، قائم مقام جامعه ائمه جماعات اصفهان و دبیر مجمع اصولگرایان
۳ براتی عضو جامعه اسلامی معلمان و مدیرکل اسبق سازمان آموزش و پرورش استان
۴ بیک عضو جامعه اسلامی معلمان و مدیر عامل اسبق سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان
۵ جویافر عضو کانون اندیشه و تمدن اسلامی و عضو شورای اسلامی شهر اصفهان در دوره دوم
۶ حاج‌رسولی‌ها عضو جامعه اسلامی مهندسبن و از اعضای ائتلاف خادمان شهر در شورای شهرفعلی
۷ حامدیان عضو جامعه اسلامی مهندسین، مدیرکل اسبق سازمان تعاون استان و مشاور فرهنگی شهردار سابق اصفهان
۸ خلیلیان عضو جمعیت موتلفه اسلامی
۹ شبانی عضو جامعه اسلامی کارمندان و مدیر فعلی سازمان پایانه های شهرداری
۱۰ شهیدی از مدیران سابق صداوسیما و مشاور رسانه‌ای شهردار سابق اصفهان و دبیر مجمع اصولگرایان در انتخابات مجلس
۱۱ فولادگر نماینده مجلس، عضو جامعه اسلامی مهندسبن و برادر وحید فولادگر از اعضای ائتلاف خادمان شهر در شورای شهر فعلی
۱۲ فلاح کارمند سابق سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری و از اعضای ائتلاف خادمان شهر و نماینده خوراسگان در شورای شهر
۱۳ قربانی عضو بسیج اساتید و از اعضای ائتلاف خادمان شهر در شورای شهر
۱۴ مهره‌کش از فرماندهان سابق دفاع مقدس
۱۵ مهروی‌پور مسئول سابق مجموعه فرهنگی تخت فولاد شهرداری و عضو کانون اندیشه و تمدن اسلامی
۱۶ نباتی‌نژاد مسئول طرح و برنامه معاونت فرهنگی شهرداری، عضو جمعیت وفاداران انقلاب اسلامی و کانون اندیشه و تمدن اسلامی
۱۷ نصر از مدیران ارشد دارایی استان و مسئول تشکل های اسلامی غرب و برادر سردار کریم نصر از اعضای ائتلاف خادمان شهر در شورای شهرفعلی

به نظر می‌رسد اصولگرایانی که تا دیروز شعار «وحدت» سرمی‌دادند به ناگه قطبی‌‌شدگی را جایگزین کردند و با این اقدام شتاب‌زده، نهایت بی‌درایتی را مرتکب شدند چرا که جناح مقابل یعنی اصلاح‌طلبان که تاکنون واقعیت طیف‌گونه را در اردوگاه خود حفظ کرده‌اند ممکن است مانند برخی انتخابات‌های گذشته اجماع کنند. اهمیت مساله آنجاست که کارشناسان معتقدند؛ وقتی جناحی فضای داخلی خود را قطبی می‌کند نهایت بی‌درایتی جناح مقابل خواهد بود که کماکان واقعیت طیف‌گونه را در اردوگاه خود حفظ کند. اگر آنها (اصلاح‌طلیان) هم به وحدت نرسند مشخص است که نسبت به کنش سیاسی آگاهی ندارد. بدون‌شک هر دو جناح طیف‌گونه است و وقتی جریانی فضا را قطبی می‌کند خواه ناخواه جریان دیگر را هم به سمت قطبی‌شدگی می‌کشاند و در این حالت عقل سیاسی اقتضاء می‌کند که این اتفاق بیفتد.

حال با این اقدام، در کمال احترام به همه اعضای محترم مجمع اصولگرایان، باید از آنان پرسید؛ اگر حضور و ادامه گفتمان اصول‌گرایی در اصفهان که ترجمان دیگری از گفتمان امام و انقلاب و رهبری است را به تکیه احتمالی حداکثری خود بر کرسی‌های شورای شهر ترجیح می‌دهید – که باید بدهید وگرنه اصولگرا نیستید – چرا و با کدام توجیه منطقی، شرعی و انقلابی صورت مسئله را از حالت «طیف‌گونه» به «دوقطبی» تغییر ‌داده‌اید؟

سوگیری در انتخاب‌ها

با این تغییر صحنه از «طیفی» به «دو قطبی» و گزینش اعضای شورای مرکزی مجمع، نگرانی‌ها و آسیب‌های جدی قابل پیش‌بینی است:

– گفته شد که همزمانی انتخابات‌های ریاست جمهوری، شورای شهر و میان‌دوره‌ای مجلس، بر اهمیت مدیریت فضای انتخاباتی افزوده است به نحوی که تعجیل در تعیین و اعلام اسامی شورای مرکزی مجمع اصول‌گرایان بدون دست‌یابی به اجماع لازم، تا حدی اقدامی شتاب‌زده و شائبه جهت‌گیری‌ به نفع گرایش‌های خاص درون طیف اصولگراها و اعمال‌نظرهای بیرون از گروه‌های سیاسی را تداعی می‌کند.

– در کمال شگفتی جای خالی برخی احزاب، گروه‌ها و افراد سیاسی فعال در دوره‌های گذشته و حضور برخی چهره‌های برخوردار از سوابقی را شاهد هستیم که نتیجه‌ای جز آن ندارد که از هم‌اکنون اصول‌گرایان در برابر رقیب و حتی پایگاه‌های اجتماعی خود در موضع انفعال و ضعف قرار گرفته‌‌اند.

– ترکیب گزینش‌شده برای تصمیم‌گیری‌های یک سال آینده مدیریت فضای انتخاباتی شهر، بیشتر به تبلیغات پیش‌انتخاباتی و ارایه پیش از موعد لیست انتخاباتی تا مجمع موثرین اصول‌گرایان شبیه است. به جز معدودی از افراد که منع قانونی یا رویه و اظهاراتی مبنی بر عدم نامزدی در انتخابات دارند مابقی نفرات از ظرفیت بالقوه بر کاندیداتوری در انتخابات شورای شهر آینده برخوردارند و حتی از برخی آنها نیز رویه یا اظهاراتی مبنی بر شرکت در رقابت‌های شورای پنجم شایع شده است.

– به احتمال بالا، سه نفر از این تعداد به طور مستقیم و ۲ نفر غیر مستقیم در تعیین ائتلاف آینده ذی‌نفع هستند.

– برخی تشکل‌های سیاسی وزن بیشتری از سایر هم‌ائتلافی‌های خود دارند که این منطق، موجب چولگی نظرات به سمت برخی گرایش‌های سنت‌طلب اصول‌گرایی است.

تقابل‌ «فرشته – شیطان»

رخداد تشکیل مجمع ناتمام، تنها اقدام سیاسی در هفته‌های اخیر نبود و همچنان که گفته شد در روزهای گذشته شاهدیم که دوقطبی مذکور در قالب مدل‌ «فرشته – شیطان» مورد بهره‌برداری رسانه‌ای قرار گرفت و به تعبیر دیگر «سنت‌طلبان مظلوم – تحول‌خواهان ظالم» را به کمک یک بازنمایی رسانه‌ای، معنا‌سازی کرد.

بی‌جهت نیست که با تشکیل مجمع، ماجرا‌های سریالی شروع و با آتش حجیم توپخانه رسانه‌ای پشتیبانی شد. چند رخداد در روزها و هفته‌های اخیر در اصفهان شگفتی‌آفرین شد که شاهد این مدعاست. پس از انتخاب یا بهتر بگوییم گزینش شورای مرکزی مجمع و رسانه‌ای شدن آن، چندی است، انتشار مطالب انتقادی علیه شهردار و رئیس شورای شهر به صورت هماهنگ و یک در میان، شدت گرفت. این دومینو با نطق‌های جنجالی آقایان قربانی و فولادگر، دو تن از فراکسیون منتقد شورای شهر تکمیل شد، دو عضوی که در عین حال مستقیم یا غیر مستقیم بر آرای مجمع ناتمام اصول‌گرایان تاثیرگذارند. (+) (+)

در ادامه و آن‌گونه که سایت «نجوا» -نزدیک به شهردار سابق- برجسته‌سازی کرد(+)؛ «مدیران فعلی و قبلی شهرداری اصفهان در تلگرام تیکه‌پراکنی کردند» و «اختلافات در فضای مجازی بالا گرفت» و خواسته یا ناخواسته یک بازی رسانه‌ای در گروه‌های تلگرامی و سابت‌های اینترنتی حامیان دوقطبی داخلی رقم خورد که در عمل نیز «قمی‌های اصفهانی‌تبار» را با کلیدواژه «بازگشت مختار» به زادگاه‌شان پیوندی دوباره زد.

نجوا

قیام مختار

به هر حال «سنت‌طلبان مظلوم – تحول‌خواهان ظالم» تنها کارکرد این بازنمایی قوی و آتش حجیم توپخانه رسانه‌ای نیست و دوقطبی حاصل از کارکردهای دیگری هم برخوردار است که با گذشت زمان، از آنها پرده‌برداری خواهد شد. شاید اصلی‌ترین کارکرد حاصل از بازنمایی رسانه‌ای، پیامی است که تلاش شد برای افکار عمومی، پایگاه‌های اجتماعی، رای‌دهندگان و اصولگرایان مخابره شود تا شاید حامیان اصول‌گرایان سنت‌طلب را در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی به خط کند و از هم‌اکنون آنان را به میدان رقابت‌های درون گروهی و دوقطبی‌سازی عمیق‌تر فراخواند!

همه‌ این رخدادها، پیامی هم برای قطب دیگر دارد؛ آرای انتخاباتی اصول‌گرایان در شورای شهر آینده اصفهان با تمام قوا، برای بازگشت سنت‌طلب‌ها در حال مدیریت و جهت‌دهی است.

در نهایت با توجه به زمان باقی مانده به برگزاری انتخابات سال آینده، و با توجه به رویدادهای انتخابات پیشین و برخی گمانه‌زنی‌ها و نگرانی‌ها از احتمال حضور و راه‌یابی «جایزه‌بگیرها» به جای «اصلاح‌طلبان»، به نظر می‌رسد جریان‌ انقلابی شهر برای جلوگیری از ریسک شکست، باید درایت بهتری به جز دوقطبی داخلی فعلی بیاندیشند و تدبیری با وجود واقعیات طیفی اتخاذ کنند که بعدها لازم نباشد انگشت پشیمانی به دهان بگیرند و همدیگر را مورد شماتت قرار دهند.

درج دیدگاه

آخرین اخبار